100ProcentLizette
Ik ben Lizette Colaris - aangenaam!
Abonneren

Abonneer je nu voor nieuwe artikelen in deze categorie!

Abonneren

Altijd 100Procent op de hoogte blijven? Abonneer je hier!

Passievrucht

In 2016 publiceerde Lizette Colaris haar eerste dichtbundel met het thema 'Passie'. Een kleurrijke collectie warme en meertalige fragmenten van passie!

MO

In 2016 debuteerde Lizette met een korte thriller: MO. Geschreven in het Sittards, in dezelfde uitgave staat ook de Nederlandstalige versie.

Meer informatie: www.zittesjethriller.nl

In de Rotterdamse haven draait men een proef met geautomatiseerde systemen. Het lossen van de vracht van grote schepen is deels nog wel mensenwerk, maar vanaf het moment dat de trossen vastgelegd zijn door de ruwe mensenhand, komt er geen mannetje meer aan te pas. Nou: ééntje dan. Die zit met de joystick in de hand in een leren zetel in de stuurkamer. Beneden, buiten, gebeurt alles verder geheel automatisch. Vlekkeloos glijdt de kraan naar het schip, takelt de containers er één voor één vanaf en zet ze neer op een vrachtwagen die (zonder bestuurder) gladjes de weg zoekt naar de opslagplek. Daar aangekomen doet weer een automatisch aangestuurde kraan de rest en tilt de container op de opslagplek. Glad en zonder hobbels verloopt het proces. Onder aansturing van één meneer. Prachtige vooruitgang, mogelijk gemaakt door de techniek. Toch?

Maar: waar zijn de andere havenwerkers gebleven? De haven van Rotterdam was in het verleden toch een bron van inkomsten voor vele arbeiders die, hoewel ongeschoold, zeker wel van wanten wisten? Waar zijn ze gebleven, de mannen met armen als staalkabels? Ik probeer mij een voorstelling te maken van wat er gebeurt als de techniek het overgenomen heeft en de arbeider overbodig geworden is.

In het eerste, meest onwaarschijnlijke scenario hebben de arbeiders een flinke bonus gekregen. Flink genoeg om het gezin eens in de vier maanden te trakteren op een prettige vakantie, een beduidend grotere woning aan te schaffen, elk volwassen lid van het gezin van een Audi te voorzien, de studies van de kinderen geheel te betalen en de vrouw des huizes te fêteren op een plastische behandeling die haar zo goed als nieuw maakt. Vanaf de dag dat de techniek zijn intrede deed heeft het de levens van de arbeiders werkelijk mooier gemaakt.  In dit fantastische scenario dan toch. Overigens lijkt dit scenario aardig op wat er gebeurt als bankdirecteuren de zaak noodgedwongen moeten verlaten. Dat terzijde.

Het tweede, meer waarschijnlijke scenario is helaas anders. De arbeiders zijn er met een jodenfooi uitgewerkt, hebben zogenaamde jobcoaching gehad die nergens toe geleid heeft en zitten over een paar jaar in de bijstand. Moeders zal een baantje er bij moeten zoeken, dan heeft ze er twee, als schoonmaakster. De kinderen hoeven niet eens te dénken aan doorstuderen. Dat wordt hamburgers bakken bij de MacDonalds of kiphormonenburgers bij de KFC. Een eigen auto zit er voorlopig niet in voor het gezin, laat staan voor de jongeren.  Vaders is zijn rol als kostwinnaar kwijt en vraagt zich dagelijks én nachtelijks af hoe het zo ver heeft kunnen komen. En ziet geen uitweg maar alleen robots om zich heen als hij een poging doet in de nacht tot rust te komen.

Laten we dan eens nadenken over een derde scenario. Hoe het óók kan. Mét technologische ontwikkelingen. In het derde scenario heeft elke Nederlander een basisinkomen. Laten we zeggen, 1000 euro per maand. Daar hangen geen voorwaarden aan vast zoals sollicitatieplicht of verantwoording. Dat geld krijgt elke Nederlander maandelijks op zijn rekening. Daarmee kan de huur betaald worden, voeding of kleding, elke Nederlander mag zelf beslissen waar hij dat geld aan spendeert. Te gek voor woorden, hoor ik u roepen. Onmogelijk! Toch zou dit betekenen dat de basisbehoeften (vandaar: basisinkomen) afgedekt zijn. Geen zorgen betreffende de primaire behoeften, al is het nog steeds geen vetpot als het bij 1000 euro per maand blijft. Een gemiddelde student heeft in Nederland zo’n 1200 euro per maand nodig om rond te komen. Zonder bachanale toestanden: gewoon rondkomen. Wil de arbeider uit de haven dus meer dan 2000 euro (want zijn vrouw krijgt ook het basisinkomen) per maand, of heeft hij meer nodig, dan zal hij in actie moeten komen. Laat die arbeider nou bedacht hebben dat hij samen met zijn vrouw een mobiel restaurant wil beginnen? Of een groententuin, waarvan hij de oogst gebruikt om potten pastasaus te maken die hij wil verkopen? Of een kleine auto wil aanschaffen om pakjes rond te brengen? Of.. of.. of…? Hij zal in elk geval mogen kijken naar wat hij wíl en wat hij kan doen, en daarnaast ook de rust hebben om bijvoorbeeld het gras van de lokale voetbalclub elke week te maaien. Ik noem maar iets. Ik hoop dat u, mijn lezer, zelf in staat bent positief te kijken naar de talloze mogelijkheden die onze arbeider heeft in deze constellatie.

Welk scenario  is het meest kansrijk, denkt u? De documentaire van VPRO’s Tegenlicht (zondag 26 april 2015) heeft de mogelijkheden van de automatisering mooi in beeld gebracht. Ik wacht op de sequel: Over-leven na het werk. En dan?

 

Reacties

Gisteren attendeerde een student me op een artikel van de NOS, over de aansluiting van de studies die gevolgd worden op de banen die te vinden zijn. Studeren we wel voor de baan van de toekomst? Vinden we wel werk in het beroepsveld van de gevolgde opleiding?

Tijdens Open Dagen verzorgen mijn collega-decanen en ik een voorlichting voor ouders. Daarin gaat het over de studiekeuze en wat het betekent om in het HBO te studeren. Mijn vraag aan de aanwezige ouders is dan: "Wie van u werkt vandaag nog in het beroep waarvoor u 20 à 30 jaar geleden bent opgeleid?" Persoonlijk vind ik dat het leukste moment van de presentatie, want ik zie mensen fronsen en blozen. Gemiddeld zijn er zo'n 80 ouders aanwezig bij mijn presentatie. Daarvan steken er na deze vraag 2 of 3 de hand in de lucht, en ik kan dan met gemak hun beroep raden: verpleger, arts, verzorgende, verloskundige. Mensen met een beroep dat bij hun roeping past. Bij de overige aanwezigen lijkt er dan een lampje te gaan branden. Inderdaad, we gaan na het afronden van de eerste studie het loopbaanpad op en nemen bochten en afslagen, waardoor we soms in beroepen en taken terecht komen die helemaal niets meer te maken hebben met onze eerste studie- of beroepskeuze. Maar zijn wel blij met wat we doen, omdat dit veel beter bij ons past: we hebben onszelf leren kennen - en hebben door de jaren heen steeds weer opleidingen, workshops en trainingen gevolgd om de nieuwe taken te kunnen uitoefenen.

Dus: hoe zwaar weegt dan die eerste studiekeuze? En hoe belangrijk is het dan dat de eerste baan die we vinden exact aansluit bij de gevolgde studie? Mijn ervaring is dat het werk- en denkniveau, naast athenticiteit, uiteindelijk de doorslag geeft - als het tenminste een baan betreft die geen specifieke (technische) kennis vraagt. De banen van de toekomst lijken dit wel te vragen - dus moeten er meer mensen geboren worden die aanleg en talent hebben voor techniek. Want dat heeft nou eenmaal niet iedereen.

Wat de toekomst betreft zal er rekening gehouden moeten worden met de opkomst van robotica en de toenemende inzet van humanoids. Een deel van ons menskrachten dreigt uiteindelijk een beetje overbodig te worden. ICT en techniek zijn vakgebieden waar het nog een tijdje goed zal gaan, maar helaas is dus niet iedereen gezegend met de aanleg om hier een bestaan mee op te kunnen bouwen. Niet leuk om te lezen misschien, maar binnen enkele tientallen jaren zal een deel van de mensheid een andere reden van bestaan moeten zien te vinden dan zijn of haar 'werk'. Om met die nieuwe omstandigheden om te kunnen gaan, zullen de nieuwe generaties steeds flexibeler en creatiever moeten worden. Tenslotte heeft de mens een zinvolle invulling van tijd nodig om zich enigszins gelukkig (of op zijn minst: tevreden) te kunnen voelen. Daarnaast zal er toch echt hard nagedacht moeten worden over de manier waarop inkomen gegenereerd en verdeeld wordt. Want als robots het 24/7 van ons kunnen overnemen zonder ziek te worden of zich te beklagen over arbeidsomstandigheden, waarom zouden werkgevers ons, dure mensen, dan onder contract houden?

Misschien zie ik het te zwart/wit of ben ik te negatief, maar laten we de druk van de studiekeuze nou eens afhalen door te beseffen dat de eerste studie niet meer dan een startpunt is en geen eindpunt. Dat om te beginnen. En als de intrinsieke motivatie bij de scholier ontbreekt om te gaan studeren, laat hem of haar dan de tijd nemen om te ontdekken wat de drijfveren voor het leven dan wél zijn. De gedachte dat het diploma zaligmakend is, is niet de hele waarheid. Ja, een diploma helpt op weg naar werk en inkomen. Maar wélk diploma? Uiteindelijk beslissen werkgevers bij de aanname voor een groot deel ook op basis van de uitstraling en (zoals gezegd) authenticiteit van de sollicitant. Wie jij bent, en of je goed in je 'pak' zit, dat kan het verschil maken in een wereld waar iedereen met minimaal 1 masterdiploma op zak naar dezelfde baantjes vist. Of jouw eerste baan dan exact past binnen de kaders van dat behaalde diploma? Who cares. De realiteit is dat je werk hebt, en je eigen inkomen verdient, en gestart bent met een loopbaanpad waarvan je nog niet alle kronkels kent. En je gaat jezelf en jouw talenten dan pas echt leren kennen. En dat is dan voorlopig dat - totdat de volgende bocht of afslag zich aandient.

Reacties
..en meer!

Mens&Taal

Mens-en-taal

Sittard
E-mailadres: menstaal@gmail.com
Mens: coaching, begeleiding & Taal: tekst, voordracht, opinie