100ProcentLizette
Ik ben Lizette Colaris - aangenaam!
Abonneren

Abonneer je nu voor nieuwe artikelen in deze categorie!

Abonneren

Altijd 100Procent op de hoogte blijven? Abonneer je hier!

Passievrucht

In 2016 publiceerde Lizette Colaris haar eerste dichtbundel met het thema 'Passie'. Een kleurrijke collectie warme en meertalige fragmenten van passie!

MO

In 2016 debuteerde Lizette met een korte thriller: MO. Geschreven in het Sittards, in dezelfde uitgave staat ook de Nederlandstalige versie.

Meer informatie: www.zittesjethriller.nl

Een dierbare vriend stelt mij een boek ter hand. Hij weet van mijn queeste, mijn zoektocht naar wat de mannen dan toch bezielt. Het boek gaat gehuld in een glanzende kaft, wit, met daarop een afbeelding van mooie damesbenen, gestoken in zwarte naaldhakken. Geschoten van achteren, met op de achtergrond, klein, ter hoogte van haar enkels, een lange speelgoedtrein. ‘ABSOLUT DARYA’, prijkt als titel op haar blote benen. Geschreven door een man:  Aaron Hetzler. Nog geen grote naam in de literaire wereld. Nog niet.

De kaft doet vermoeden dat er een reis beschreven gaat worden. Een reis naar aantrekkelijke damesbenen die genot beloven. Damesbenen die iemand toebehoren die het afleggen van een lange reis meer dan waard is. Ik begin te lezen. En eerlijk gezegd neemt het boek mij meteen in volle vaart mee. Tot ik vijf uur later de laatste pagina bereik en noodgedwongen afscheid moet nemen van het verhaal. De schrijver heeft besloten de lezer in verwarring achter te laten. Confuus en met slechts één vraag.

Maar voordat ik het over het einde ga hebben, eerst de reis die de woorden in het boek mij laten maken.  De schrijver neemt zichzelf als uitgangspunt. De vrienden die met hem in de kroeg zitten noemen hem bij zijn naam, Aaron. Dus dat doet vermoeden dat er autobiografische elementen verwerkt zijn in het boek. En wat er daarom meteen gebeurt, is dat er sympathie ontstaat tussen hem en mij. Ik kijk mee in zijn leven, en als onderzoekster van de mannelijke gedachtengang vind ik dat een genot.

Al vrij snel heb ik de indruk dat we hier te maken hebben met een (in goed Duits) Einzelgänger. Iemand die er (min of meer) bewust voor kiest zonder metgezel door het leven te gaan. Waarom? Bang geworden door ervaringen in de liefde die uitliepen op teleurstellingen, die diepe krassen in zijn hart hebben achtergelaten. De sympathie wordt alweer groter. Herkenbaar, meevoelbaar. Ik lees. En bedenk dat, als deze man als voorbeeld voor de mannelijkheid mag dienen, er dus mannen bestaan die net als sommige vrouwen, bang geworden zijn voor de liefde. Dat geeft vreemd genoeg hoop.

De hoofdpersoon leeft in de moderne tijd, de onze. Dus beschikt hij over internet en, u raadt het al, ondanks zijn angst voor de liefde, leeft de hoop op een gelukkig makend partnerschap toch nog in hem. Al doet hij pogingen dit te ontkennen. Aangespoord door familie en vrienden die hem eraan blijven herinneren dat hij, op 45-jarige leeftijd, nog steeds geen vaste partner heeft, begint hij aan zijn solistische bestaan te twijfelen. Herkenbaar? Uiteraard. Datingsites, wordt er dan geroepen. Probeer dat eens, er zijn voorbeelden genoeg van koppels die elkaar langs die weg hebben leren kennen en nu mateloos gelukkig zijn. Getrouwd en wel. Persoonlijk griezel ik er van. Een moderne vleesmarkt, waar de koopwaar glanzend uitgestald ligt maar ontegenzeggelijk niet vers meer is. Zo ook Aaron. Hem gebeurt wat schijnbaar veel mannen gebeurt: er verschijnen mails in zijn inbox die helemaal vanuit Rusland komen. En afkomstig zijn van mooie Russische dames, die op zoek zijn naar de ware en het Westerse geluk.

Heerlijk om als vrouw mee te kijken over Aaron’s schouder. Hij sleept me mee in zijn twijfels, zijn zoektocht naar de ware identiteit van Darya (de titel kwam niet uit de lucht vallen). Hij neemt mij mee als zijn gevoelens voor haar toenemen en onbedwingbaar worden. Passioneel omschrijft  hij de vele gevoelens die bezit van hem nemen.  Ik twijfel  nu. Ga ik u, mijn lezer, nog meer  vertellen? Bent u een man, dan is het boek ruimschoots de moeite waard lijkt mij. Om de reden dat er een ervaring omschreven wordt die voor velen van u bij een fantasie zal blijven. Of om de reden dat er meer dwazen zijn, behalve uzelf,  die zich steeds opnieuw verliezen in de mooie belofte van de liefde. En dat is ook meteen de reden waarom vrouwen dit boek zouden moeten lezen.

 

‘ABSOLUT DARYA’ werd uitgegeven in eigen beheer, zie www.aaronhetzler.nl voor verkoopadressen. 

Reacties

Laat mij dan een prediker zijn. Een prediker van liefde. Laat mij u vertellen over dat leven liefde is.

Ik zag een documentaire over de Japanse onderwijzer Kanamori. Hij geeft les aan groep 6. Rekenen, Taal, karakters schrijven. Het bekende werk. Maar veel belangrijker dan dat is wat hij bovenaan zijn lesprogramma heeft staan: een band laten ontstaan tussen alle leerlingen van zijn klas. Vijfendertig in totaal. En hen laten zien wat liefde is. Liefde voor zichzelf, voor anderen en voor het leven.

De Japanse kinderen lijken in alles op onze kinderen. Hun gedrag in de klas, hun onstuimigheid, hun egoïsme, hun spontaniteit, hun bravoure. Hun meester echter lijkt niet op de onze. Hij observeert en geeft kinderen naast alle andere taken een bijzondere taak: dagelijks schrijven drie kinderen een brief aan de klas over wat zij ervaren hebben de dag ervoor. En in die brief schrijven ze wat hen geraakt heeft, waar ze boos van werden, of juist blij. Waar ze trots op zijn of zich juist voor schamen. Naar aanleiding van de brieven ontstaan er discussies in de groep. Kinderen herkennen zichzelf in de tekst, of juist niet. Spreken naar elkaar uit wat zij ervaren, niet als feit maar als gevoel. Spreken uit wat hen bezighoudt en terughoudt, wat het leven hen op deze jonge leeftijd al aan uitdagingen biedt. Zoals het verlies van een vader. Regelmatig vloeien er tranen. Maar één ding is wel erg opvallend: de klas is tijdens deze momenten muis, maar dan ook muisstil. Iedereen richt zijn aandacht op het gezegde, en op de gevoelens die het met zich meebrengt. Iedereen kijkt naar zijn of haar eigen hart en dat van de ander.

Kanamori leert de kinderen de belangrijkste les van het leven: ze leren kijken naar zichzelf, kijken naar hun hart. En niets is moeilijker dan dat. Het is niet makkelijk om in je eigen hart te kijken. Maar je zult je eigen kwetsbaarheid moeten ontdekken om een band met anderen aan te kunnen gaan. Je kwetsbaarheid tonen. In de Japanse schuldcultuur, waar harakiri toch vanuit de traditie het antwoord was op gemaakte fouten, staat er nu een onderwijzer op die tegen de leerling zegt: toon je kwetsbaarheid. En tegen de groep: aanvaard de kwetsbaarheid van je vrienden en steek een helpende hand toe. Pas wanneer je je kwetsbaarheid hebt getoond zullen je naasten het voor je opnemen en je beschermen. Getuige van deze stelling is het moment waarop een leerling door meester Kanamori gestraft wordt wegens het voortdurend kletsen en giechelen tijdens de les (dat komt de Nederlandse onderwijzer beslist bekend voor). De leerling mag niet deelnemen aan het middagprogramma, wat een absolute beloning voor hard werken zou worden. De leerlingen hadden hier erg naar uitgekeken. De gestrafte leerling, Yo, zou in de klas moeten blijven terwijl zijn vrienden vlotten gingen bouwen. Yo barstte in tranen uit. Meester Kanamori wachtte zwijgend de reacties af. Schoorvoetend ontstond er een protest. Eén leerling nam het voortouw, een ander vulde het aan.  De klasgenoten vonden de straf niet passen bij de zonde. En uit protest tegen deze straf zouden zij zelf dan ook niet deelnemen aan de vlottenrace. De advocaten van de gestrafte leerling huilden zelf terwijl zij spraken. De pijn van Yo was daarmee ook hun pijn. Meester Kanamori’s hart moet beslist sneller geslagen hebben toen hij de reacties hoorde. Zijn doel was bereikt, de band was ontstaan. De groep was belangrijker dan het individu. Maar zonder het individu was er ook geen groep. De kracht van ‘samen’.

Zijn dit belangrijke lessen voor leerlingen van 10 jaar? Lijkt mij wel. Behalve alle tafeltjes van voren naar achteren te kunnen opdreunen, lijkt mij zeker in de huidige tijd, dat het laten zien en voelen wat echt leven inhoudt nu belangrijker is dan ooit. Dat liefde en het delen daarvan noodzaak is om te kunnen overleven. Dat kwetsbaarheid niet betekent dat je hulpeloos bent. Dat niets in dit leven zeker is, dat je geen garanties krijgt. En dat het goed is na te denken over het leven en jouw rol daarin. Dat vriendschap ontstaat door elkaars gevoelens te respecteren. Oog hebben voor elkaar is het geheim om gelukkig te worden. Gelukkig zijn vanuit het diepst van je hart.

Ik vertel niets nieuws. Het is een eeuwenoud verhaal dat veel te vaak verkeerd geïnterpreteerd wordt. De wereld heeft predikers nodig. Laat mij er dan één zijn. Geef de draad door, dan breekt het lijntje niet.

Reacties

Zo was het dus, toen ik als Limburgs meisje opgroeide. Zo zag de wereld van mijn toen nog jonge ouders er uit. De angst voor meneer pastoor en de kerk zat er nog goed in. Angst, hel en verdoemenis regeerden. Het noodlot wachtte eenieder die niet zuiver volgens het gebod van de Kerk leefde. En dat is generaties lang zo geweest. Ziedaar de verklaring voor het fenomeen ‘Limburgse baasangst’ dat ik jaren geleden voor het eerst hoorde. Een Brabander sprak het uit. Hij wees mij erop dat Limburgse werknemers zo bang zijn voor hun baas dat ze over hun klachten en ontevredenheid alleen met collega’s spraken. Nooit met hun baas. Uit angst dat hel en verdoemenis dan zouden neerdalen en er direct een ontslag zou volgen. De angst van de moeder voor baas en pastoor en het geloof dat bidden alle problemen zou verhelpen, het is zo herkenbaar dat ik er bang van word.

In den beginne was God Liefde. Het thema van de film wordt ontroerend mooi in beeld gebracht. De onmogelijke opgave die de 13-jarige Bart zichzelf oplegt, te leven volgens de regels van de Katholieke Kerk (in de persoon van zijn oom Sef, de pastoor van het dorp) om op die manier een Hemel op aarde te creëren, wordt pas echt onmogelijk als Peter in het dorp verschijnt. Zoon van een ondernemer in video’s, die de erotische sector een prominente plek in zijn bedrijf heeft gegeven. En broer van de ontzettend mooie en iets oudere Moniek.. wat een casting! Een engel op aarde… maar volgens de toen heersende normen een duivelskind. Ze rookt, heeft zelfvertrouwen en schaamt zich nergens voor. Ze legt zichzelf en haar wereld vast met een Polaroid-camera. Misschien om het vergankelijke tastbaar te maken, voor als ze er niet meer is. Flamboyante Peter laat Bart zien dat er meer is op aarde, dat het leven niet alleen maar veilig en goed is. Peter is de ondeugd zelf, en Bart laat zich steeds meer en steeds liever door hem meeslepen. Carjacking, winkeldiefstal, drinken en roken.. het maakt zijn entree in het leven van Bart.

Het beginsel dat God Liefde zou zijn, en dat daarom geen kwaad kan geschieden als de mens maar braaf binnen de lijntjes kleurt, strookt natuurlijk niet met de realiteit van ziekte en dood. De mooie Moniek is ziek en wordt zelfs zo ziek dat ze gaat sterven.  Onbegrijpelijk voor de jonge gelovige Bart. Die tot over zijn oren verliefd is geworden op de mooie deerne. Zijn eerste sexuele hoogtepunt mag hij met haar beleven. Mooi en respectvol in beeld gebracht, leven we met de jonge mensen mee, die beiden geen idee hebben van wat er gebeurt. Maar lust is zonde, dus Bart moet boete doen. Hij biecht het op en dat had hij niet moeten doen. Zijn biechtvader is tevens zijn oom, en het biechtgeheim wordt bij de eerste gelegenheid geschonden. Bewonderenswaardig hoe Bart het toch blijft proberen en uiteindelijk zijn vriendin de Bijbel kado doet. Ze leest het boek en als ze uiteindelijk in de laatste fase van haar ziekteproces komt, schraapt ze al haar energie bij elkaar en gaat met rolstoel en al naar de kerk. Bart ziet als misdienaar zijn liefde de kerk binnen komen, hij is de enige in de kerk die dit met liefde ziet. Voor de aanwezige gelovige katholieken is zij niet meer dan uitschot, heidens en onfatsoenlijk. Maar zij stelt de cruciale vraag: “Waarom wil jouw God dat ik doodga? Als jouw God Liefde is, waarom straft hij mij dan?” En het antwoord van meneer pastoor: “Misschien heb je dat verdiend!”

 

'n Hemel op Aarde - Regie Pieter Kuijpers, Cast Bram van Schie, Jeroen van Koningsbrugge, Huub Stapel, Lies Visschedijk

Reacties

Apen zullen nooit trouwen. Dat had ik al eens gezegd. Maar apen zullen hun dochter ook nooit wijsmaken dat er ergens in de jungle een aap rondloopt die enkel en alleen van haar zal houden en haar nooit en te nimmer zal bedriegen met een andere aap. Waarom doen wij mensen dat dan wél?

Wij zijn het resultaat van generaties die met name vanuit diverse religies en bijbelse boeken zijn opgevoed met het idee dat man en vrouw elkaar zullen vinden en elkaar dan eeuwig trouw zullen beloven. Een prachtig, romantisch idee waar menig sprookje een mooi einde aan heeft overgehouden (‘…en zij leefden nog lang en gelukkig!’). Maar waar komen dan, om maar een voorbeeld te noemen, al die prostituees vandaan? Als alle mannen een vrouw zouden hebben gevonden die hen eeuwig gelukkig zou kunnen maken, dan waren er geen prostituees nodig op deze wereld. Of ze zouden allemaal baarlijk werkloos in de bar zitten, verveeld sigaretten rokend en snakkend naar een flesje bubbels.

Mijn ervaring als alleenstaande vrouw is dat mannen, getrouwd of in welke relatie dan ook, het gewoonweg niet kunnen laten. Een praatje is genoeg. Drank is niet eens nodig. Of de partner in dezelfde ruimte aanwezig is, maakt schijnbaar ook niets uit. Een korte kennismaking en al vrij gauw wordt het mij duidelijk dat er binnen die kortdurende tijdsspanne een behoefte bij de man is ontstaan die buiten zijn trouwbelofte gaat. En het is ook mijn ervaring dat dit in het uitgaansleven een heel normaal, en ook geaccepteerd fenomeen is. De eerste keren dat ik dit meemaakte, was ik geschokt. Ik dacht toch echt dat ik in een slechte film terecht was gekomen. Maar als ik dat uitte, werd ik voor gek verklaard. Ik moest me niet zo aanstellen, het was toch normaal!

Een goede vriend, een wereldburger die momenteel in Frankrijk woont, verklaarde mij onomwonden dat mannen net als apen, in staat zijn de daad te plegen zonder daar verder duidelijke liefdesgevoelens bij te hebben. Ontegenzeggelijk kunnen mannen, net als apen, na de daad weglopen, hun haar glad strijken en terugkeren naar het nest van de vaste levenspartner. Hij wees mij erop dat de verstandige levenspartner vervolgens de geur van de ‘vreemde aap’ zou moeten negeren en een eenvoudigweg zou moeten overgaan tot de orde van de dag. ‘Ook een kopje koffie, lieverd?’ En dan, dan leven alle apen nog lang en gelukkig..

(Overigens, ik geloof er nog steeds heilig in dat er wel degelijk apen bestaan die geen enkele behoefte hebben aan een vreemde aap in de bijt. Maar die kom ik natuurlijk nooit tegen.) 

Reacties

‘Bijen hebben geen tijd voor flauwekul.’ Dat bedoel ik! Als je zo druk bezig bent met overleven, met voedsel verzamelen en bouwen aan de voorraad (in dit geval honing), heb je geen tijd om bezig te zijn met het Grote Hoe of Waarom. En ook niet met Wat Als. Of met Ergens Anders. Je bent zo druk dat je niet even op een bloemetje kunt gaan zitten filosoferen over ‘of ik wel gelukkig ben’

De mens, daarentegen, heeft door de technologische vooruitgang steeds meer lege tijd. Bergen tijd om te vullen, want de natuur van de mens dringt aan op activiteit: je moet wel iets dóen om gelukkig te kunnen voelen. Maar is op een steen zitten nadenken over ‘of ik wel gelukkig ben’ dan genoeg?

Op TV en radio werd ik bestookt met lekkermakers voor het TV-programma ‘De wereld rond met 80-jarigen’, op SBS6. Hoewel ik niet hou van reality-tv, en al helemaal niet van zware sponsoring die voortdurend in beeld komt, vond ik dit wel intrigerend. Ik heb inmiddels de eerste twee afleveringen gezien, en ik vind het een aandoenlijk, hartverwarmend verhaal. Elke aflevering is een feest! Acht mensen van om en nabij het 80ste levensjaar (de oudste is 83 jaar) hadden in hun leven geen tijd gehad voor flauwekul, ze moesten werken als de bijen. Ze hebben simpelweg gedaan wat ze moesten doen: zorgen voor het levensonderhoud van henzelf en de kinderen, met in hun kielzog de kleinkinderen. Geen tijd voor malle toestanden, geen geld voor verre reizen. In hun hoofd weinig plek voor dromen. Hoewel.. nu gaan ze tijdens hun reis wel nog een droom waarmaken. Ieder voor zich.

Het is ontzettend mooi om te zien hoe de ouderen reageren op alles wat ze meemaken. Hoe ontwapenend rechtstreeks de reacties zijn: ‘Nou, ik vind het maar koud in Moskou. Het is Moskoud, wat mij betreft!’, ‘Oh jaaa, dat is een waterpijp.. nou, dan ga ik voor het eerst high worden!’ Ze spreken niet of nauwelijks Engels of welke andere taal dan ook behalve hun regionaal getinte Nederlands. Het allermooist is te mogen meekijken naar hun reacties als die ene droom waargemaakt wordt. Als de man die zijn hele leven een circusschool heeft gedreven, achter de schermen in het Russisch Staatscircus mag rondwandelen. Het genot en de tevredenheid spatten van zijn rood aangelopen gezicht af. De tranen stonden in zijn ogen, en hij had er geen woorden meer voor. De overige 7 bejaarden genoten van hoe híj genoot, ze voelden met hem mee. Na Moskou was Dubai een de beurt. Zwaar onder de indruk van de pracht en praal, onhandig vanaf de 70ste verdieping bellend naar de Room Service (‘ik wil twee witte boterhammen. En een gebakken ei.’- ‘Sorry Sir, I need you to order.’ – ‘Ja, dat zeg ik. Twee boterhammen en een gebakken ei!’). Het is vertederend. 

Maar ook: het verdriet van de dame die haar man verloren is, en hem al twee jaar elke dag mist. Ze huilt als ze alleen op de hotelkamer in Moskou ligt. Ze had het zo vreselijk graag met hem gedeeld. Ze had graag met hem samen al die landen bezocht en al die mooie momenten meegemaakt. Het leven kan hard zijn, wat dat betreft.

Deze mensen hebben hun leven lang gewerkt, als nijvere bijen hebben ze honing aangesleept voor hun Koninginnen. Ergens in hun hart leefde een droom, die ze al wilden vergeten, zo aan het einde van hun verhaal. Die dromen mogen nu alsnog beleefd worden. Hebben ze dan een rotleven gehad? Nee. Ze zijn allemaal blij met alles. Dankbaar, tevreden en (en dit woord is echt uit de mode geraakt): nederig. Ze zijn overdonderd door alle traktaties in deze reis. En nederig? Ja. Ze voelen zich klein in al die weelde. Hun Hollandse nuchterheid maakt dat ze denken dat ze het misschien niet waard zijn, al die luxe. 

We zijn allemaal zo gewend geraakt aan de weelde om ons heen. Geen vaatwasser? Oh jee..! Mijn oma’s hadden een paar dagen nodig om de was van het gezin te doen, elke week weer. Ik, daarentegen, zet de wasmachine aan en ga een boekje lezen. Dat had ik mijn oma’s ook wel gegund. En als ik had geweten wat hun dromen waren, had ik ze accuut aangemeld bij SBS6.. 

Voor jullie, oma’s! Goeie reis!

Reacties

Echtscheiding viert hoogtij. Iedereen lijkt op zoek te willen gaan naar de ultieme vervulling van het leven. Natuurlijk, mensen maken verkeerde keuzes en komen er veel later achter dat het niet gezond voor hen is, of er is sprake van fysieke of emotionele mishandeling. Soit, de redenen waarom zullen bekend zijn veronderstel ik. De gevolgen die het heeft voor de kinderen, die ongewild betrokken zijn geraakt in vaak gruwelijk nare situaties, zijn vaak schrijnend.

Maar wat er dan gebeurt, na het pijnlijke afscheid. Dat is variabel. In het beste geval had men reeds voor de scheiding een geschikte nieuwe partner gevonden, en blijkt dat de zogenaamde soulmate te zijn waar de rest van het leven mee gedeeld kan worden zonder noemenswaardige problemen. In de meeste gevallen echter begint er een lange weg, een zoektocht naar een partner die de opgelopen kwetsuren kan en wil helen.

Op zich kan dat best spannend en leuk zijn, maar al gauw is het spannende eraf en ontdekt men een andere wereld. Een wereld waarin alleenstaande vrouwen als beschikbare geisha’s gezien worden (en dan formuleer ik het heel netjes) en alleenstaande mannen graag de geneugten willen proeven maar echt geen zin meer hebben in de lasten (met andere woorden: als er kinderen in beeld komen is de lol er gauw vanaf, en de vrouw moet liefst financieel zelfstandig zijn want de man heeft al een torenhoge alimentatie te voldoen).

Cupido draait overuren, schiet lukraak pijlen in het rond en raakt harten keer op keer heel diep. De roze wolken drijven door de ruimte en de eenzame man of vrouw drijft heel graag mee. Het gebeurt, dat Cupido de juiste harten raakt en er een ‘happily ever after’ ontstaat. Geweldig als dat gebeurt. Maar te vaak blijken de nieuwgevonden liefdes toch niet houdbaar. De wonden die achtergebleven zijn na de scheiding van de persoon die Cupido het eerst geraakt had, moeten helen. En dat duurt langer dan de alleenstaande man of vrouw zou willen. Men zoekt de perfecte partner, die de eigen imperfectie liefdevol accepteert. Eindeloos.      

Reacties

De apenmaatschappij is door de heldere hiërarchie relatief rustig. Iedereen weet waar hij of zij als aap aan toe is. Normaalgesproken kabbelen de dagen lekker door. Er wordt gezocht naar bladeren en fruit, de jonge aapjes krijgen les in het leven als aap, mannetjes en vrouwtjes hebben elkaar nodig maar ieder doet zijn ding. Alles verandert echter, als er een dreiging van buitenaf komt. Dat kan van alles zijn, laat ik het deze keer erop houden dat het mooie oerwoud waarin ze wonen door brute, brullende, grote machines gesloopt wordt. De waarde van het regenwoudhout is vele malen belangrijker dan de woning van de apen.

Stelt u zich eens voor wat dat met uzelf zou doen. U leeft, met of zonder vrouw of kinderen, een redelijk rustig bestaan. U gaat buitenshuis werken, elke zaterdag boodschappen doen, u onderhoudt uw voortuintje, u geeft misschien zelfs feestjes in uw achtertuin om het leven te vieren. Want het leven is best mooi, als alles een beetje vanzelf loopt. Al gaat het natuurlijk nooit helemaal vanzelf, dat zou te saai zijn. Maar dan, op een dag, wordt u zonder verdere aankondiging uw bed (of noem het ‘nest’) uitgedenderd door het brullende lawaai van sloopmachines. Die zonder vraag of twijfel meteen beginnen. Een dikke sloopkogel ramt de voorgevel van uw woning, die meteen half instort. Want ook uw huis had hier even geen rekening mee gehouden.

Iemand in de wereld, die ook de uwe is, had blijkbaar een besluit genomen. Uw woning stond in de weg, en de grond waarop het huis staat is vele malen meer waard dan de woning zelf. Dus wordt er gesloopt. Wat dat verder voor u, uw partner, kinderen en de buren, betekent, daar heeft zo iemand geen boodschap aan. Slopen die handel, het volk verdrijven, opnieuw bouwen en verkopen. De portemonnee van de opdrachtgever lijkt al gevuld. Niemand die zich afvraagt hoe de portemonnee van de haveloze achterblijvers zich nog gaat vullen. Geen dak boven het hoofd. Stel het u even voor. Dat is pijnlijk.

Zo ook voor onze apen. Apen leveren echter in zo’n geval luidruchtig protest! Ze schreeuwen het uit, rennen door elkaar en tonen hun paniek met lijf en leden. Ze grijpen hun kleine apenkindjes bij de kladden, die zich ook direct intuïtief vastklampen aan het moederapenlijf.  Mensen hebben dit soort gedrag afgeleerd. Ik weet niet of ik daar zo blij mee ben. Want door de paniek niet te uiten, raken we gefrustreerd. En dat is vele malen erger. Vele psychologen hebben er baat bij, want vroeg of laat komt de frustratie boven en neemt het functioneren over. Dan worden mensen depressief, willen het leven dan maar verlaten omdat ze het allemaal niet meer aankunnen. Erover  praten, lang nadat de situatie zich heeft voorgedaan, lijkt dan de enige oplossing te zijn. Te laat, zeg ik. Veel te laat.

Naar mijn mening zouden we gewoon af en toe, als er in ons leven iets ingrijpends verandert, een rondje moeten rennen. Hard schreeuwend, huilend, en zwaaiend met alle ledematen. Het ongeremd loslaten van de intens pijnlijke gevoelens. Het uiten van de angst, de reddeloosheid. Daarmee ook meteen een duidelijk signaal afgevend naar de mensen en de maatschappij om ons heen. Die dan duidelijk kunnen zien dat hulp dringend noodzakelijk is. Hulp hoeft geen psycholoog te zijn. Een arm om iemand heen kan als een dikke pleister zijn op de mentale wonden.

In de apenmaatschappij wordt intuïtief direct uiting gegeven aan de panische gevoelens. Een kakofonie aan geluid overstemt de brullende motoren van de zaagmachines. Daarna bedaren de apen weer. Zoeken elkaar op, nasnikkend van de inspanning, en gaan elkaar geruststellend zitten vlooien. Ze lijken samen na te denken over oplossingen. Hoe gaan we dit aanpakken? Weet iemand nog een ander bos, met hoge bomen, waar we naartoe kunnen? Rustig maar. Alles komt goed. Als ze dan vermoeid tegen elkaar aankruipen en in slaap vallen, lijkt het inmiddels al niet zo erg meer. Morgen is er weer een dag, en er gloort alweer hoop aan de horizon. Soms is verandering, hoe pijnlijk ook, nou eenmaal nodig om tot een hoger plan te komen. Of een betere, hogere en hopelijk veiligere boom te kunnen vinden. De apenmaatschappij wordt opnieuw ingericht, en na een tijdje kunnen ze concluderen dat de verandering een verbetering teweeg gebracht heeft die niet tot stand zou zijn gekomen als alles eeuwig bij hetzelfde was gebleven. Laten we daar dan maar eens een voorbeeld aan nemen.

Reacties

Weer even terug naar de apen. U bent ze al tegengekomen in mijn columns̽, en hoe meer ik erover nadenk hoe meer ik er over kan vertellen. Apen trouwen dus niet, en ze zouden koffie moeten drinken. Maar dat doen ze niet. De apenmaatschappij is nou eenmaal zoals zij is. De evolutie van de apen is in zekere zin stil blijven staan waar die van de mens is doorgegaan – of doorgeslagen, daar ben ik nog niet uit.

Apinnen, bijvoorbeeld, hebben al eeuwen dezelfde taak. Ze verzamelen vruchten en bladeren, bouwen nesten en baren jonge aapjes. Ze zijn in zekere zin gedienstig aan de apenmannen. Meerdere, dat hadden we al geconstateerd. Niet trouw, wel vruchtbaar. Dat is zo’n beetje de regel in apenland. De vrouwelijke mens was van huis uit ook bedoeld zo te zijn, denk ik. Een beetje op het huis passen (nest bouwen), boodschappen doen (vruchten verzamelen), jonge mensjes baren (bevallen – maar of dat bevalt?). Maar dan hadden bepaalde mensenmannen wel bedacht dat de mensenvrouw altijd en alleen trouw zou zijn aan die ene uitverkoren mensenman.

Om trouw te kunnen blijven zou de mensenvrouw niet teveel de deur uit moeten gaan. Ter voorkoming van, laat ik zeggen, afleidingsmanoeuvres van andere mannen. Of ter voorkoming van het aanwakkeren van de vlam die nagenoeg gedoofd zou kunnen zijn na (bijvoorbeeld) 20 jaar trouw aan de Uitverkorene. Maar: de mensenmaatschappij is verder geëvolueerd dan die van de apen, en het meest belangrijke verschil is dat de mensenvrouw niet langer kan volstaan met het zoeken naar vruchtjes. De mensenvrouw dient in de moderne mensenmaatschappij ook te gaan voor de grote jachttrofeeën. Er moet vlees op tafel komen, grote lompe stukken weldadig vlees. Dus moet ook de mensenvrouw gaan jagen.

De mensenvrouw is door de emancipatie geïntroduceerd in de hogere opleidingen en daarop voortbordurend in wat vroeger nog het unieke jachtterrein voor mensenmannen was. De reeds aanwezige mannen zagen het enerzijds met vreugde gebeuren. Er was niks op tegen om wat fleurig vrouwelijk schoon binnen de kantoormuren te zien stralen. Gezellig, iemand die af en toe vraagt of je ook een kopje koffie lust en dat met een charmant vrouwelijk gebaar op je bureau neervleit. Anderzijds bleek dat de mensenvrouwen de plekjes van de mensenmannen daar boven op die apenrots als trofee beschouwden en onverbiddelijk begonnen aan de jacht naar de top. Het imperium van de mensenman wankelde. En hoe.

En dat was voor de mensenmannen toch wel een beetje moeilijk. Want hun ‘eigen’ mensenvrouwen waren eveneens enthousiast geworden over de trofeeënjacht en hadden de eerste plekjes op weg naar de top van de apenrots al gezet voordat de mensenman drie keer met de ogen had kunnen knipperen. En het eerstvolgende dat zij voorstelde was dat hij dan een dag minder op de rots zou blijven zitten en in plaats daarvan voor het nest en de jongen zou zorgen, zodat zij ongestoord haar jacht kon voortzetten op diezelfde rots. Oei. Dat was minder. (Niet voor alle mensenmannen, hoor, ik ken voorbeelden van mensenmannen die bijna opgelucht waren dat ze een paar dagen van die rots afmochten. Dat komt een volgende keer aan bod. Beloofd.)

Nu vraag ik me af waarom de apenmaatschappij niet verder geëvolueerd is. Waarom hebben apen geen auto’s, huizen en hypotheken? Ja, wij stammen naar mijn mening wel af van de apen. Maar er is een deel van de apenpopulatie gewoon ‘aap’ gebleven. Waarom? Misschien wel om ons te laten zien hoe het ook had kunnen zijn, als we niet zo nodig verder hadden willen evolueren.

Zorgeloos zwieren de apenmannen van liaan naar liaan. Ze plukken terloops een banaan uit de boom en gaan er eens goed voor zitten. Heerlijk, genieten, zo’n banaan. Er eens echt de tijd voor nemen. In de verte horen ze de geluiden van spelende jonge aapjes, af en toe een korte kreet van de apenvrouwen die de jonge aapjes gebieden binnen het afgebakende territorium te blijven. De apenvrouwen kijken uit over het dal, de jonge aapjes spelen vlakbij tikkertje. De vrouwen hebben de besjes al geplukt, en de bananenbladeren gevuld met de mango’s. Ze kijken uit over hun wereld, de apenmannen en de apenvrouwen, en hebben maar één gedachte: het is goed, vandaag en altijd. Simpel, eigenlijk.  

 

 ̽Eerdere columns over apen: ‘Waarom apen nooit trouwen’, ‘Apen zouden koffie moeten drinken’.

Reacties

Het principe is zo oud als Methusalem, en hoe teleurgesteld ben ik in mezelf als ik mij erop betrap dat dit principe onherroepelijk de kop opsteekt als ik ermee geconfronteerd word.

Het was een zonnige dag en we trokken er met een stel  mensen op uit om de wereld te verkennen. Mijn dochter ging mee, altijd nieuwsgierig als zij is. Om de wereld te kunnen zien vertrokken we met auto’s, de zon tegemoet. Onder de reisgenoten bevond zich een aardige, aantrekkelijke jongeman die de avond ervoor de aandacht van mijn (nog veel te jonge) dochtertje had getrokken met zijn gitaarspel. Ze was geboeid, gebiologeerd eerder. Van een afstand had ik het allemaal gade geslagen en ik was gefascineerd. In mijn ogen was mijn dochter nog een kuikentje met donsveertjes, maar zij gedroeg zich plots als een jonge hen met praalverendek. Diep in mij begon er iets te rommelen. Een gevoel dat ik maar zelden ervaar, en dat nog het meest weg heeft van paniek. Mijn moederlijke instinct begon de alarmbellen in stelling te brengen, aangevuld met sirenes en zwaailampen. De rode knop ter activering lag glanzend te wachten op het moment dat ik erop zou drukken en de romance voortijdig zou beëindigen. Die avond was dat moment nog niet gearriveerd.

Nu gingen we op pad met auto’s, de zon tegemoet zoals gezegd. De verdeling van het aantal mensen over de auto’s werd gemaakt, en mijn dochter had binnen enkele ogenblikken geregeld dat zij bij de gitaarjongen in de auto terecht kwam. Geen probleem, dat zou ik ook willen als ik haar was. Zo gingen we op weg. De gitaarknul reed achter mijn auto aan, onwetend van mijn rommelende binnenkant. In de achteruitkijkspiegel zag ik mijn dochter naast hem zitten. Haar helblonde krullen glommen in de zon, haar zonnebril maakte dat ze er nog minstens vijf jaar ouder uitzag. En ik zag hoe ze geanimeerd in gesprek waren. Eerlijk gezegd zag het eruit alsof er een verliefd stel in de auto zat, dat elkaar veel te vertellen had. En weer zag ik achter mijn oogleden die glanzende rode knop klaarliggen. Terwijl ik de andere auto’s van het gezelschap vóór mij volgde, mijmerde ik over mijn dochter en haar toekomstige vriendjes.

En dat was het moment waarop ik mijzelf erop betrapte. Het aloude principe stak onverbiddelijk de kop op. Mij confronterend met alles waarvan ik dacht dat ik mijzelf er van los gemaakt had. Het WHA-principe. Een keurmerk waaraan jongens die liefde willen delen moeten voldoen. Althans, zo wordt het sinds eeuwen toegepast. De gulden regel voor een succesvolle relatie en een langdurend huwelijk: WHA. Werk, Huis, Auto. Voldoet de jongeling aan deze voorwaarden? Heeft hij Werk, met een verdienstelijk salaris? Heeft hij een Huis, opgeruimd, en met een gecultiveerd gazon? Heeft hij een Auto? Van de zaak? Drie vinkjes voor akkoord, minder is niet voldoende.

Schokkend. Ik, de vrouw die zich losgemaakt heeft, die zelf verantwoordelijk is voor de invulling van haar leven en dat als voorbeeld voor haar dochter wil stellen. Ik, die materie afgezworen heeft en er van overtuigd is dat minder, meer is. Kwaliteit, geen kwantiteit. Ik, die niet op zoek is naar een partner die zo nodig aan de WHA-regels voldoet. Ik voel jegens mijn dochter wat mijn ouders jegens mij voelen: ze heeft bescherming nodig. Een nest dat bekleed is met fluwelen veren en donzige kussens, met een uitpuilende voorraadkast en een zorgeloze bankrekening. Een mooie auto om in rondgeparadeerd te worden, en elke week luxe kado’s ter verwenning. Minder is niet genoeg voor mijn dochter. Gruwelijk.

Blijkbaar bestaat er dus een soort APK voor jongens. Ik ben benieuwd welk principe er de kop gaat opsteken als mijn zoon zover is dat hij zijn oog laat vallen op een jonge hen. Waarschijnlijk zal dan de rode knop om geheel andere redenen in stelling gebracht worden. Want hoe vooruitstrevend ik ook ben, ik vermoed op basis van de zo plotseling opgedoken WHA, dat het dan om zoiets als deugd en degelijkheid zal gaan. Ik ben er nu al kapot van.

Reacties

Mijn grootouders zijn alle vier al lang geleden overleden. Ze hadden allen een leven achter de rug dat gekenmerkt werd door eenvoud, door hard werken, geloven in een Lieve God en het verzorgen van de vele, vele kinderen (die met name door de invloed van meneer Pastoor talrijk waren – maar dat is een ander thema). Toentertijd was het normaal een gezin te hebben met elf, twaalf of veertien kinderen. Een huishouden waar de moderne man en vrouw op vandaag echt niet meer aan willen beginnen. Door de omstandigheden was er ook weinig tot geen tijd voor vertier, laat staan dat er geld was voor niet noodzakelijke feestelijkheden. Buren staken een helpende hand toe, als dat even kon, en vroegen daar niets anders voor terug dan een gelijkwaardige vorm van hulp.

Mijn oma waste de berg was die een gezin van dat formaat opleverde nog op de hand en legde die te drogen in de zon, als het weer dat toeliet. Mijn opa slachtte zelf het varken en zo kon het hele gezin weer een tijd vooruit. Natuurlijk was het een hard leven. Maar ook een leven dat duidelijk was. Vader werkte buitenshuis, moeder thuis, de kinderen hielpen mee en later kwam daar de aanhang bij, de kleinkinderen en nog later de achterkleinkinderen. Directe familie speelde een grote rol, en de buren waren de vriendenkring.

Hoe duidelijk is ons leven nu nog? Gezinsstructuren zijn niet vanzelfsprekend duidelijk meer. Behalve het gezin en ons werk hebben we bezigheden buiten de deur , want alle moderne apparatuur heeft ons het huishoudelijke werk uit handen genomen waardoor we veel vrije tijd krijgen die toch ook weer ingevuld dient te worden. We moeten voorkomen dat we ons gaan vervelen, dus moeten we wel iets blijven doen – al is het ‘maar’ het lezen van een boek, we moeten wel iets doen. Op zich niks mis mee, natuurlijk. Moeders werken buitenshuis, vaders thuis, gezinnen zijn samengesteld uit gebroken gezinnen en buren zijn vreemden.

Behalve de tastbare wereld waar wij in leven, kennen we inmiddels nog een wereld die niet tastbaar is. Ik zou het de Vierde Wereld willen noemen. De Wereld die internet heet, waar sociale kringen zijn ontstaan waar iedereen iemand is. Wie of wat je daar bent, bepaal je zelf. OF je daar bent, bepaal je ook zelf. Maar we kiezen er massaal voor deel te nemen aan deze Vierde Wereld, en sinds deze wereld ook beschikbaar is op mobiele telefoontoestellen lijkt de hel op aarde te zijn losgebarsten. We chatten en tweeten erop los, maken contact met alles en iedereen en hebben ‘vrienden’ bij de vleet. Betrouwbaar? In de Vierde Wereld is niet alles wat het lijkt (uitzonderingen daargelaten), maar het duurt lang voordat we daar achter komen.

Als mijn opa’s en oma’s zouden kunnen terugkeren naar onze moderne wereld, wat zouden ze dan zeggen? Wat zouden zij vinden van de manier waarop wij tegenwoordig leven? Ze zouden ongetwijfeld hoofdpijn krijgen van de voortdurende stroom aan informatie waaraan wij blootgesteld worden, het nieuws van de hele wereld is voortdurend en overal. Ze zouden duizelig worden van het tempo waarin wij ons leven draaien. En wat onze gezinnen betreft, kan ik me zo voorstellen dat ze zich hoofdschuddend zouden omdraaien en de weg naar vijftig jaar geleden op blote knieën zouden willen afleggen. En misschien ging ik dan wel mee.

Reacties
..en meer!

Mens&Taal

Mens-en-taal

Sittard
E-mailadres: menstaal@gmail.com
Mens: coaching, begeleiding & Taal: tekst, voordracht, opinie